Khi nào tôi mới có quyền sử dụng ký hiệu ® trên nhãn hiệu của mình?

Câu trả lời ngắn: bạn chỉ nên dùng ® sau khi nhãn hiệu đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Mốc bắt đầu là ngày cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận, không phải ngày bạn nộp đơn hay ngày bạn bắt đầu bán hàng.

Ký hiệu ® gắn với phạm vi ghi trong giấy chứng nhận. Cụ thể:

• Áp dụng cho đúng các hàng hóa, dịch vụ đã được đăng ký.
• Áp dụng cho đúng mẫu nhãn hiệu đã được cấp.
• Có hiệu lực trong suốt thời hạn bảo hộ của nhãn hiệu.

Ví dụ: bạn đăng ký nhãn hiệu cho cà phê và được cấp giấy chứng nhận. Khi đó ® dùng cho cà phê, không tự động mở rộng sang trà.

Lưu ý: thời hạn bảo hộ và điều kiện gia hạn cần đại diện SHTT bổ sung căn cứ. Khi giấy chứng nhận hết hiệu lực, quyền dùng ® cũng chấm dứt.

Điều kiện cốt lõi: nhãn hiệu phải được đăng ký và cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu qua đúng quy trình pháp định.

Đăng ký nhãn hiệu là thủ tục hành chính do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành, ghi nhận nhãn hiệu và chủ sở hữu vào Sổ đăng ký quốc gia. Chỉ khi có văn bằng này, bạn mới đứng trên cơ sở pháp lý để dùng ký hiệu ®.

Ba lưu ý quan trọng:

• Đơn bị từ chối hoặc văn bằng bị hủy bỏ thì không được gắn ®.
• Phải duy trì hiệu lực của giấy chứng nhận, gồm gia hạn đúng hạn.
• Về quy định cụ thể ràng buộc việc gắn ký hiệu ® và mức xử lý, cần đại diện SHTT bổ sung căn cứ.

Nói cách khác, ® không phải dấu tự phong. Nó gắn liền với một văn bằng còn hiệu lực và một chủ sở hữu được ghi nhận chính thức.

Trước khi có giấy chứng nhận, bạn vẫn có thể gắn ký hiệu ™ bên cạnh nhãn hiệu của mình.

Đây là cách phổ biến để báo cho thị trường biết bạn đang coi dấu hiệu đó là nhãn hiệu và có ý định xác lập quyền. Ký hiệu ™ (viết tắt của "trademark") mang tính thông báo hơn là khẳng định một quyền đã được nhà nước công nhận.

Một số điểm cần nhớ:

• ™ dùng để tuyên bố ý định coi dấu hiệu là nhãn hiệu.
• ™ không đồng nghĩa với việc nhãn hiệu đã được bảo hộ.
• ™ có thể dùng ngay từ khi đưa nhãn hiệu vào sử dụng trên thị trường.

Ví dụ: bạn vừa nộp đơn đăng ký và muốn ra mắt sản phẩm sớm. Trong lúc chờ kết quả, gắn ™ là lựa chọn an toàn hơn ®.

Lưu ý: giá trị pháp lý cụ thể của ™ theo pháp luật Việt Nam cần đại diện SHTT bổ sung căn cứ.

Gắn ® khi chưa có giấy chứng nhận là tuyên bố sai một quyền chưa tồn tại. Đây là rủi ro pháp lý, không chỉ là lỗi hình thức.

Vấn đề nằm ở chỗ ® báo với thị trường rằng nhãn hiệu đã được bảo hộ. Khi thực tế chưa có văn bằng, thông điệp đó là sai lệch.

Hậu quả có thể gặp:

• Bị coi là vi phạm quy định về sử dụng ký hiệu bảo hộ. Về mức xử phạt cụ thể, cần đại diện SHTT bổ sung căn cứ.
• Ảnh hưởng uy tín thương hiệu nếu đối tác hoặc khách hàng phát hiện.
• Có thể bị yêu cầu gỡ bỏ ký hiệu trái phép trên bao bì, website, tài liệu quảng cáo.

Ví dụ: doanh nghiệp in ® lên bao bì ngay khi vừa nộp đơn. Nếu đơn sau đó bị từ chối, toàn bộ bao bì đó phải chỉnh sửa lại.

Lưu ý: trong lúc chờ, hãy dùng ™ thay vì ®. Đây là cách an toàn để thể hiện ý định sở hữu mà không tuyên bố sai.

Bạn chỉ dùng được ® ở bước cuối, khi cầm giấy chứng nhận trong tay. Trước đó, hành trình đi qua bốn giai đoạn cơ bản.

1. 1Nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho cơ quan có thẩm quyền, kèm mẫu nhãn hiệu và danh mục hàng hóa, dịch vụ.
2. 2Đơn được thẩm định hình thức, rồi thẩm định nội dung. Giai đoạn này cần thời gian theo quy định — về mốc thời gian cụ thể, cần đại diện SHTT bổ sung căn cứ.
3. 3Nhận kết quả: thông báo cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, hoặc thông báo từ chối.
4. 4Khi đã có Giấy chứng nhận chính thức, bạn mới gắn ® cho nhãn hiệu.

Lưu ý: nộp đơn không đồng nghĩa với được cấp. Trong lúc chờ, bạn dùng ký hiệu khác như đã nêu ở mục trên, không dùng ®.

Trước khi gắn ký hiệu ®, hãy tự kiểm tra xem nhãn hiệu của bạn thực sự đang được bảo hộ hay chưa.

Có bốn việc nên làm:

1. 1Tra cứu cơ sở dữ liệu nhãn hiệu để xem tình trạng đơn và văn bằng. Bạn có thể tra tại cơ sở dữ liệu của cơ quan đăng ký hoặc cơ sở dữ liệu quốc tế phù hợp.
2. 2Xác nhận nhãn hiệu của mình đã có giấy chứng nhận, còn hiệu lực và đúng nhóm hàng hóa, dịch vụ.
3. 3Không dùng ® cho phần hàng hóa, dịch vụ chưa nằm trong văn bằng.
4. 4Theo dõi thay đổi trong suốt thời gian bảo hộ: gia hạn, chuyển giao hay hủy bỏ.

Lưu ý: kết quả tra cứu chỉ là bước đầu, không phải kết luận chắc chắn về hiệu lực. Có văn bằng còn hiệu lực trong tay mới nên dùng ®. Khi chưa chắc, nên xin ý kiến đại diện sở hữu công nghiệp.